Üriner sistem; böbrekler, üreterler, mesane ve üretradan oluşan, idrarın üretilmesini ve vücuttan atılmasını sağlayan sistemdir. Üriner sistem taş hastalığı, Türkiye’de yaklaşık her 15 kişiden birinde görülen önemli bir ürolojik sorundur. Son yıllarda çocuklarda da görülme sıklığı artmaktadır.

Taş oluşumunda genetik yatkınlık, beslenme alışkanlıkları, sıvı tüketimi, cinsiyet, yaş ve çevresel faktörler rol oynayabilir. Erkeklerde kadınlara göre daha sık görülmekle birlikte, kadınlarda böbrek taşı sıklığının giderek arttığı bilinmektedir. Böbrek taşları çoğu zaman şiddetli ağrıya neden olabilir ve bazı hastalarda tekrarlama eğilimi gösterir.

Üriner Sistem Taşları Nerelerde Görülür?

Böbrek Taşları

Böbrek taşı oluşumunu açıklayan en yaygın kabul gören teorilerden biri Randall plakları teorisidir. Bu teoriye göre, böbrekte idrarın üretildiği kanalcıklardan toplayıcı sisteme aktığı uç bölgelerde, yani renal papillalarda küçük kristal birikimleri oluşur. Randall plakları adı verilen bu birikimler zamanla büyüyebilir ve idrar içindeki minerallerin bu plaklar üzerinde birikmesiyle böbrek taşı gelişebilir.

Bu taşlar idrar akımının olduğu böbrek içindeki kanalları tıkamaya başlarsa belirti verebilir.

Üreter Taşı

Üreter, böbrekte üretilen idrarın idrar kesesine akışını sağlayan idrar kanalıdır. Çoğunlukla böbrekte oluşan taşın bu kanala düşmesi ile üreter taşı görülür.

Mesane Taşı

Mesane taşları genellikle iyi huylu prostat büyümesi gibi tıkanıklık oluşturan veya nörojen mesane gibi idrar kesesinin çalışmasını bozan altta yatan bir patoloji sonucu oluşur. Mesane taşlarını tedavi ederken bu altta yatan patolojileri de tedavi etmek önemlidir.

Üriner Sistem Taşı Oluşumunu Artıran Sebepler Nelerdir?

1. Düşük İdrar Hacmi

Düşük idrar hacmi böbrek taşı oluşumu için önemli bir risk faktörüdür. Sıcak ortam, yoğun egzersiz, yetersiz sıvı alımı veya sıvı kaybı idrarın yoğunlaşmasına neden olarak taş riskini artırabilir.

Taş oluşumunu önlemek için sıvı alımı artırılmalı, özellikle yetişkinlerde günlük en az 2,5 litre idrar çıkışı sağlayacak şekilde çoğunlukla su olmak üzere yaklaşık 3 litre sıvı tüketilmesi hedeflenmelidir.

2. Diyet

Böbrek taşı oluşumunda beslenme alışkanlıkları önemlidir. İdrarda kalsiyumun yüksek olması, vücudun kalsiyumu işleme biçimiyle ilişkili olabilir; her zaman diyette çok fazla kalsiyum almakla ilişkili değildir.

Diyette kalsiyumu azaltmak çoğu zaman taş oluşumunu durdurmaz. Aksine kalsiyum kısıtlaması kemik sağlığı için zararlı olabilir ve böbrek taşı riskini artırabilir.

Fazla tuz tüketimi, kalsiyum taşları için risk faktörüdür. Diyette tuzu azaltmak idrar kalsiyumunu düşürür ve taş oluşma olasılığını azaltır.

Oksalat, en sık görülen böbrek taşı tipi olan kalsiyum oksalat taşlarının bir bileşenidir. Oksalat açısından zengin gıdaları fazla tüketmek bu taşların oluşma riskini artırabilir.

Hayvansal proteinden zengin bir diyet, vücutta ve idrarda asit düzeyini artırabilir. Yüksek asit düzeyi kalsiyum oksalat ve ürik asit taşlarının oluşmasını kolaylaştırır.

3. Bağırsak Hastalıkları

Crohn hastalığı veya ülseratif kolit gibi ishale neden olan bazı bağırsak hastalıkları ya da gastrik bypass gibi bağırsak ameliyatları, kalsiyum oksalat böbrek taşı oluşma riskini artırabilir.

İshal, sıvı kaybına ve düşük idrar hacmine yol açabilir. Ayrıca bağırsaktan aşırı oksalat emilimi idrarda oksalat düzeyini artırabilir.

4. Obezite

Obezite böbrek taşı için bir risk faktörüdür. Obezite idrarın asit düzeyini değiştirebilir ve taş oluşumuna katkıda bulunabilir.

5. Tıbbi Durumlar

Paratiroid bezlerinin anormal büyümesi kanda ve idrarda kalsiyum düzeyini artırabilir ve böbrek taşına yol açabilir. Distal renal tübüler asidoz gibi bazı hastalıklar da özellikle kalsiyum fosfat taşı riskini artırabilir.

6. İlaçlar ve Takviyeler

Bazı ilaçlar, kalsiyum ve C vitamini takviyeleri taş oluşma riskini artırabilir. Kullandığınız tüm ilaçları ve takviyeleri sağlık uzmanınıza bildirmeniz önemlidir. Sağlık uzmanınız söylemediği sürece ilaç veya takviyeleri bırakmayın.

7. Aile Öyküsü

Anne, baba veya kardeş gibi aile bireylerinde böbrek taşı öyküsü varsa, böbrek taşı geliştirme olasılığınız daha yüksek olabilir.

Böbrek Taşlarının Yapısında Ne Vardır?

Böbrek taşlarının birçok tipi ve rengi vardır. Tedavi ve yeni taşları önleme yaklaşımı taşın tipine göre değişir.

Kalsiyum Taşları

Kalsiyum taşları en sık görülen taş tipidir ve taşların yaklaşık %80’ini oluşturur. Kalsiyum oksalat ve kalsiyum fosfat olmak üzere iki ana tipi vardır. Kalsiyum oksalat daha sık görülür.

Ürik Asit Taşları

Ürik asit, vücuttaki kimyasal değişiklikler sonucu ortaya çıkan bir atık maddedir. Ürik asit kristalleri asidik idrarda iyi çözünmez ve ürik asit taşı oluşturabilir.

Ürik asit taşı açısından risk oluşturabilecek durumlar şunlardır:

• Fazla kilolu olmak
• Kronik ishal
• Tip 2 diyabet
• Gut hastalığı
• Hayvansal proteinden zengin, meyve ve sebzeden fakir beslenme

Strüvit / Enfeksiyon Taşları

Strüvit taşları kronik idrar yolu enfeksiyonlarıyla ilişkilidir. Kronik idrar yolu enfeksiyonu geçiren kişiler veya nörolojik bozukluklara bağlı mesanesi iyi boşalamayan hastalar bu taşlar açısından daha yüksek risk altındadır.

Sistin Taşları

Sistinüri, idrarda fazla sistin bulunmasıyla karakterize nadir ve kalıtsal bir metabolik hastalıktır. Böbrekler sistini idrardan geri ememediğinde idrarda yüksek miktarda sistin bulunur ve bu durum taş oluşumuna neden olur. Sistin taşları çoğu zaman çocukluk çağında başlar.

Böbrek Taşlarının Belirtileri Nelerdir?

Böbrek taşlarının sık görülen belirtilerinden biri sırt ve yan tarafta keskin, kramp tarzında ağrıdır. Bu ağrı çoğu zaman alt karın bölgesine veya kasığa doğru yayılır. Ağrı genellikle aniden başlar ve dalgalar hâlinde gelir.

• Şiddetli idrar yapma ihtiyacı hissi
• Daha sık idrara çıkma veya idrar yaparken yanma
• Kan nedeniyle koyu renkli veya kırmızı idrar
• Bazen idrarda gözle görülemeyecek kadar az kan hücresi bulunması
• Bulantı ve kusma
• Erkeklerde penis ucunda ağrı hissi

Üriner Sistem Taşlarında Tanı Nasıl Konur?

Tanı; hastanın şikâyetleri, muayene bulguları, idrar-kan testleri ve görüntüleme yöntemlerinin birlikte değerlendirilmesiyle konur. İlk muayenede önceki taş öyküsü, aile öyküsü, sıvı tüketimi, beslenme alışkanlıkları, kullanılan ilaçlar, geçirilmiş ameliyatlar, idrar yolu enfeksiyonları ve eşlik eden hastalıklar sorgulanır.

Ultrasonografi

Ultrasonografi radyasyon içermeyen, güvenli ve kolay uygulanabilir bir yöntemdir. Böbrekte taş, hidronefroz ve bazı mesane taşları saptanabilir. Özellikle çocuklarda ve gebelerde ilk tercih edilen görüntüleme yöntemidir. Ancak üreter taşlarını her zaman göstermeyebilir.

Kontrastsız Bilgisayarlı Tomografi

Akut yan ağrısı ve üreter taşı şüphesinde en yüksek tanısal doğruluğa sahip yöntemlerden biridir. Taşın yeri, boyutu, yoğunluğu, tıkanıklık yapıp yapmadığı ve tedavi seçiminde önemli olan anatomik bilgiler tomografi ile değerlendirilebilir.

Direkt Üriner Sistem Grafisi

Radyopak taşların takibinde kullanılabilir. Kalsiyum içeren taşlar grafide görülebilirken, ürik asit taşları genellikle direkt grafide görülmez.

İdrar ve Kan Testleri

İdrar tahlilinde kanama, enfeksiyon bulguları, idrar pH’sı ve kristaller değerlendirilebilir. Gerekirse idrar kültürü yapılır. Kan testlerinde böbrek fonksiyonu, enfeksiyon bulguları, kalsiyum ve ürik asit düzeyleri incelenebilir.

Taş Analizi

Düşürülen veya ameliyatla alınan taşın analiz edilmesi, taşın türünü belirlemek ve tekrar taş oluşumunu önlemek açısından önemlidir. Taşın kimyasal yapısı bilindiğinde, hastaya özel koruyucu tedavi planlanabilir.

Tedavi Seçenekleri

Üriner sistem taşlarının tedavisi taşın tipine, yerine, oluşturduğu sorunun derecesine ve belirtilerin ne kadar süredir devam ettiğine göre planlanır. Sizin için en uygun seçeneği üroloji uzmanınızla konuşmanız önemlidir.

1. Taşın Kendiliğinden Düşmesini Beklemek

Küçük taşların kendiliğinden düşme olasılığı büyük taşlara göre daha yüksektir. Ağrı dayanılabilir düzeydeyse, enfeksiyon bulgusu yoksa, böbrek tamamen tıkalı değilse ve taş düşebilecek kadar küçükse, taşın düşmesini 4 haftaya kadar beklemek güvenli olabilir.

2. İlaç Tedavisi

Bazı ilaçlar taşın düşmesine yardımcı olabilir. En sık reçete edilen ilaç tamsulosindir. Tamsulosin üreteri gevşeterek taşın geçmesini kolaylaştırır. Ağrı kesici ve bulantı giderici ilaçlara da ihtiyaç duyulabilir.

3. Şok Dalga Litotripsi (ESWL)

Şok dalga litotripsi, böbrek ve üreter taşlarının tedavisinde kullanılır. Taşın yeri röntgen veya ultrason ile belirlenir ve şok dalgaları taşa odaklanır. Taşa tekrarlayan şok dalgaları gönderilmesi taşın küçük parçalara ayrılmasını sağlar. Bu küçük parçalar birkaç hafta içinde idrarla atılır.

İşlemden sonra genellikle aynı gün eve gidilebilir ve normal aktivitelere 2–3 gün içinde dönülebilir. Tedaviden sonra birkaç gün idrarda kan görülebilir. Çoğu taş parçası ağrısız düşer; ancak bazı parçalar ek şikâyetlere neden olabilir.

4. Cerrahi Yöntemler

Taş düşmezse, ağrı çok şiddetliyse, taş böbrek fonksiyonunu etkiliyorsa, idrar akışını engelliyorsa veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarına neden oluyorsa cerrahi gerekebilir. Günümüzde taş cerrahileri çoğu zaman küçük kesilerle veya kesisiz yapılır.

Üreteroskopi

Üreteroskopi, böbrek ve üreter taşlarının tedavisinde kullanılır. Üreteroskop adı verilen çok ince bir teleskop mesaneye, oradan üretere ve gerekirse böbreğe ilerletilir. Üroloğun taşı kesi yapmadan görmesini sağlar. Taş lazer veya başka taş kırma araçlarıyla parçalanabilir.

Taş çıkarıldıktan sonra üretere geçici bir stent yerleştirilebilir. Stent, idrarın böbrekten mesaneye akmasını sağlamak için üreteri açık tutan küçük bir tüptür. Üreteroskopiden sonra aynı gün eve gidilebilir ve 2–3 gün içinde normal aktivitelere başlanabilir. Stent takıldıysa genellikle 4–10 gün sonra çıkarılır.

Retrograd İntrarenal Cerrahi (RİRS)

Retrograd intrarenal cerrahi, böbrek içindeki taşların esnek bir endoskop vasıtası ile idrar kanalından girilerek tedavi edilmesini sağlayan kapalı bir ameliyat yöntemidir. Bu işlemde ciltte herhangi bir kesi yapılmadan, üretradan mesaneye, oradan üretere ve böbreğin içindeki taşa ulaşılır.

Perkütan Nefrolitotomi (PNL)

Perkütan nefrolitotomi, böbrekteki büyük taşlar için etkili bir tedavi seçeneğidir. Genel anestezi altında sırtta veya yan tarafta küçük bir kesi yapılır. Bu kesiden nefroskop adı verilen sert bir teleskop böbreğin taş bulunan boşluk kısmına ilerletilir. Taş kırılır ve parçaları aspire edilerek dışarı alınır.

İşlemden sonra böbreğe idrarı dışarıdaki bir torbaya boşaltmak için tüp bırakılabilir ve hastanede bir gece kalmak gerekebilir. Normal aktivitelere genellikle 1–2 hafta içinde dönülebilir.

Diğer Cerrahiler

Açık, laparoskopik veya robotik cerrahi taş tedavisinde nadiren kullanılır ve genellikle daha az invaziv yöntemler başarısız olduğunda tercih edilir.

Üriner Sistem Taşı Tedavisi

Taş tedavisinde tek bir standart yöntem yoktur. Tedavi; taşın yeri, boyutu, kimyasal yapısı, sertliği, enfeksiyon varlığı, hastanın yaşı, gebelik durumu, böbrek fonksiyonu ve daha önce uygulanan tedavilere göre kişiye özel planlanır.

Taş boyutuna göre tedavi seçimi özet olarak şu şekilde değerlendirilebilir:

Taş Boyutu	Genel Klinik Yaklaşım
5 mm’den küçük taşlar	Uygun hastalarda takip ve kendiliğinden düşme beklenebilir.
5–10 mm taşlar	Taşın yerine göre medikal taş düşürme tedavisi, şok dalga tedavisi veya üreteroskopi düşünülebilir.
10–20 mm taşlar	Taşın yeri ve yapısına göre şok dalga tedavisi, retrograd intrarenal cerrahi veya perkütan yöntemler değerlendirilebilir.
20 mm’den büyük taşlar	Böbrek taşlarında genellikle perkütan nefrolitotomi öncelikli tedavi seçeneğidir.

Küçük ve Komplikasyonsuz Taşlarda Tedavi

Küçük, tıkanıklık oluşturmayan, enfeksiyona neden olmayan ve böbrek fonksiyonunu bozmayan taşlar takip edilebilir. Özellikle küçük distal üreter taşlarının kendiliğinden düşme olasılığı yüksektir.

Bu süreçte ağrı kontrolü sağlanır, hastanın sıvı alımı düzenlenir ve taşın düşüp düşmediği takip edilir. Uygun hastalarda medikal taş düşürme tedavisi verilebilir. Ancak ateş, enfeksiyon, dirençli ağrı veya böbrek fonksiyon bozukluğu gelişirse aktif tedavi gerekir.

Böbrek Taşlarında Tedavi

Böbrek taşlarında tedavi kararı taşın boyutu, yeri, belirti verip vermemesi, büyüme göstermesi ve enfeksiyon ya da tıkanıklığa neden olup olmamasına göre verilir.

10 mm’den küçük böbrek taşları belirti vermiyorsa takip edilebilir. Şikâyet yapıyorsa, büyüyorsa veya enfeksiyonla ilişkiliyse tedavi gerekebilir.

10–20 mm böbrek taşlarında taşın yerine, sertliğine ve hastanın özelliklerine göre şok dalga litotripsi, retrograd intrarenal cerrahi veya perkütan yöntemler kullanılabilir.

20 mm’den büyük böbrek taşlarında çoğunlukla perkütan nefrolitotomi tercih edilir. Bu yöntemde sırttan küçük bir giriş yolu açılarak böbreğe ulaşılır, taş kırılır ve çıkarılır.

Alt pol böbrek taşlarında şok dalga tedavisinin başarısı bazı hastalarda daha düşük olabilir. Özellikle taş 10 mm’den büyükse, alt kaliks anatomisi uygun değilse veya taş sert yapıdaysa retrograd intrarenal cerrahi ya da perkütan nefrolitotomi daha uygun olabilir.

Üreter Taşlarında Tedavi

Üreter taşlarında tedavi taşın boyutuna ve üreterdeki yerine göre belirlenir. 5 mm’den küçük distal üreter taşları uygun hastalarda takip edilebilir. Bu taşların kendiliğinden düşme olasılığı daha yüksektir.

5–10 mm distal üreter taşlarında alfa bloker ilaçlarla medikal taş düşürme tedavisi düşünülebilir. Bu tedavi her hastaya uygun değildir. Enfeksiyon, şiddetli ağrı, ilerleyen tıkanıklık veya böbrek fonksiyon bozukluğu varsa aktif tedavi tercih edilir.

10 mm’den büyük üreter taşlarında veya kendiliğinden düşme ihtimali düşük taşlarda üreteroskopi sık kullanılan etkili bir tedavi yöntemidir. Üreteroskopide idrar kanalından girilerek taşa ulaşılır, taş lazerle kırılır veya çıkarılır.

Şok dalga tedavisi de bazı üreter taşlarında kullanılabilir. Daha az invaziv bir yöntemdir; ancak taşın boyutu, sertliği, yeri ve hastanın vücut yapısı başarıyı etkiler.

Mesane Taşlarında Tedavi

Mesane taşlarında yalnızca taşı çıkarmak yeterli olmayabilir. Taşın neden oluştuğu da araştırılmalıdır. Erkeklerde iyi huylu prostat büyümesi, mesane çıkım tıkanıklığı, nörojen mesane, kronik enfeksiyon, mesane divertikülü veya uzun süreli kateter kullanımı mesane taşı oluşumuna neden olabilir.

Tedavi seçenekleri transüretral sistolitotripsi, perkütan sistolitotripsi, açık veya laparoskopik taş cerrahisi ile eşlik eden prostat büyümesi veya mesane çıkım tıkanıklığının tedavisini içerebilir. Altta yatan neden düzeltilmezse mesane taşı tekrar oluşabilir.

Ürik Asit Taşlarında Tedavi

Ürik asit taşları diğer taşlardan farklı olarak bazı hastalarda ilaçla eritilebilir. Tedavide temel amaç idrar pH’sını yükselterek taşın çözünmesini sağlamaktır. Bu amaçla idrar alkalinizasyonu yapılır.

Hasta idrar pH’sını takip eder ve tedavi görüntüleme yöntemleriyle izlenir. Hiperürikozüri varsa allopurinol tedavisi eklenebilir.

Enfeksiyon Taşlarında Tedavi

Strüvit gibi enfeksiyon taşlarında temel prensip taşın mümkün olduğunca tamamen temizlenmesidir. Çünkü taş içinde bakteriler barınabilir ve geride taş parçası kaldığında enfeksiyon devam edebilir.

Tedavide taş cerrahi olarak temizlenir, idrar kültürü alınır, uygun antibiyotik tedavisi uygulanır ve altta yatan idrar akım bozukluğu veya enfeksiyon nedeni araştırılır.

Sistin Taşlarında Tedavi

Sistin taşları genetik kökenlidir ve tekrarlama riski yüksektir. Tedavide amaç idrar hacmini artırmak ve sistinin idrarda çözünürlüğünü yükseltmektir.

Tedavi yaklaşımı; çok yüksek sıvı alımı, idrar alkalinizasyonu, potasyum sitrat tedavisi, gerekirse tiol bağlayıcı özel ilaçlar ve uzun dönem düzenli takibi içerebilir.

Sert ve Şok Dalga Tedavisine Dirençli Taşlarda Tedavi

Bazı taşlar şok dalga tedavisine daha dirençlidir. Kalsiyum oksalat monohidrat, brushite ve sistin taşları bu grupta yer alabilir. Ayrıca bilgisayarlı tomografide yoğunluğu yüksek taşlarda şok dalga tedavisi başarısı daha düşük olabilir.

Bu hastalarda üreteroskopi, retrograd intrarenal cerrahi veya perkütan nefrolitotomi daha etkili seçenekler olabilir.

Acil Tedavi Gerektiren Durumlar

Bazı taş hastalıkları acil müdahale gerektirir. Aşağıdaki durumlarda zaman kaybetmeden ürolojik değerlendirme gerekir:

• Taşla birlikte ateş ve titreme
• Böbrekte tıkanıklık ve enfeksiyon
• İdrar yapamama
• Tek böbrekli hastada tıkanıklık
• İki taraflı tıkanıklık
• Böbrek fonksiyonlarında bozulma
• İlaçlara rağmen geçmeyen şiddetli ağrı

Bu durumlarda öncelik taşı kırmak veya çıkarmak değil, böbreği rahatlatmak ve enfeksiyonu kontrol altına almaktır. Üreteral stent veya nefrostomi ile drenaj yapılabilir. Kesin taş tedavisi enfeksiyon ve genel durum düzeldikten sonra planlanır.

Sonuç

Üriner sistem taş hastalığı sık görülen, tekrarlama eğilimi yüksek ve kişiye özel değerlendirme gerektiren bir hastalıktır. Taşın boyutu, yeri, kimyasal yapısı, enfeksiyonla ilişkisi ve hastanın genel durumu tedavi seçimini belirler.

Başarılı bir taş tedavisinde amaç yalnızca mevcut taşı ortadan kaldırmak değildir. Taşın neden oluştuğunu anlamak, tekrar taş oluşumunu önlemek ve yüksek riskli hastalarda metabolik değerlendirme yapmak tedavinin önemli bir parçasıdır.

Düzenli takip, yeterli sıvı alımı, uygun beslenme ve taş tipine göre kişiselleştirilmiş tedavi ile nüks riski azaltılabilir.

Böbrek Taşlarını Nasıl Önleyebilirim?

Böbrek taşlarını önlemek için herkese uygun tek bir diyet yoktur. Her birey farklıdır. Ancak taş oluşumunu azaltmak için yapılabilecek bazı genel değişiklikler vardır.

Her Gün Yeterli Sıvı İçin

Yeterli idrar üretmiyorsanız, sağlık uzmanınız her gün en az 3 litre sıvı içmenizi önerebilir. Amaç günde en az 2,5 litre idrar çıkarmaktır.

Egzersiz veya sıcak havada terleme ile kaybedilen sıvıyı yerine koymak için daha fazla içmek gerekebilir. Çoğunlukla kalorisiz veya düşük kalorili içecekler tercih edilmelidir.

Diyetteki Tuz Miktarını Azaltın

Tuz alımı yüksek olan ve idrarında kalsiyum veya sistin yüksek çıkan kişilerde tuz azaltımı önemlidir. Çok tuzlu gıdaları ölçülü tüketmek gerekir.

• Peynir çeşitleri
• Dondurulmuş gıdalar ve işlenmiş etler
• Konserve çorbalar ve sebzeler
• Ekmek, simit, poğaça ve fırın ürünleri
• Cips ve kraker gibi tuzlu atıştırmalıklar
• Turşu ve zeytin
• Pizza, lazanya ve karışık hazır yemekler
• Konserve ve şişe soslar
• Sofra tuzu ve bazı baharat karışımları

Bol Meyve ve Sebze Tüketin

Böbrek taşı oluşturan kişiler için günde en az 5 porsiyon meyve ve sebze tüketilmesi önerilir. Meyve ve sebzeler potasyum, lif, magnezyum, antioksidanlar, fitat ve sitrat sağlar; bunlar taş oluşumunu önlemeye yardımcı olabilir.

Düşük Oksalatlı Gıdaları Tercih Edin

İdrarında oksalat yüksek olan hastalarda bu öneri yararlı olabilir. Öğünlerle birlikte kalsiyumdan zengin gıdalar tüketmek idrardaki oksalat düzeyini kontrol etmeye yardımcı olabilir.

Ispanak, ravent ve badem yüksek oksalat içeren gıdalardandır. Ancak oksalat içeren tüm gıdaları tamamen bırakmak genellikle gerekli değildir.

Daha Az Et Tüketin

Sistin taşı veya kalsiyum oksalat taşı oluşturuyorsanız ve idrar ürik asidiniz yüksekse, sağlık uzmanınız daha az hayvansal protein tüketmenizi önerebilir. Porsiyonları küçültmek veya tüketim sıklığını azaltmak gerekebilir.

Önerilen Miktarda Kalsiyum Alın

Kalsiyum takviyesi kullanıyorsanız çok fazla kalsiyum almadığınızdan emin olun. Öte yandan çok az kalsiyum almamaya da dikkat edin. Takviye gerekip gerekmediğini sağlık uzmanınız veya diyetisyeninizle konuşun.

Her gün öğünlerle birlikte kalsiyumdan zengin yiyecek veya içecekler tüketmek iyi bir alışkanlıktır.

Kalsiyumdan Zengin Bazı Gıdalar

Kalsiyumdan Zengin Gıda	Miktar	Kalsiyum
Kalsiyumla zenginleştirilmiş bitkisel sütler veya meyve suları	1 bardak	400–450 mg
Süt, ayran veya düşük yağlı süt ürünleri	1 bardak	300 mg
Kefir	1 bardak	300 mg
İnek sütünden yoğurt veya soya yoğurdu	3/4 bardak	150–300 mg

Taşları Önlemek İçin İlaçlar

Diyet değişiklikleri ve sıvı alımını artırmak her zaman taş oluşumunu önlemek için yeterli olmayabilir. Taş tipi ve idrar testi sonuçları ile ilaç gerekip gerekmediğini bir üroloji uzmanına danışınız.