Stres İnkontinans
Stres Tipi İdrar Kaçırma
Stres tipi idrar kaçırma; öksürme, hapşırma, gülme, egzersiz yapma, ağır kaldırma veya fiziksel efor sırasında istemsiz idrar kaçırma durumudur. Bu hastalıkta temel sorun çoğunlukla mesane boynu, idrar kanalı ve pelvik taban destek dokularının karın içi basınç artışına yeterli direnç gösterememesidir.
Kadınlarda sık görülen bu durum; günlük yaşamı, sosyal hayatı, spor aktivitelerini, iş yaşamını ve cinsel yaşamı olumsuz etkileyebilir. Bazı hastalarda sadece yoğun eforla birkaç damla kaçırma olurken, bazı hastalarda günlük aktiviteler sırasında belirgin idrar kaçağı görülebilir.
Stres Tipi İdrar Kaçırma Neden Olur?
Stres tipi idrar kaçırma genellikle pelvik taban kasları ve idrar kanalını destekleyen bağ dokularının zayıflaması sonucu gelişir. Karın içi basınç arttığında idrar kanalının yeterince kapanamaması idrar kaçağına yol açar.
Başlıca risk faktörleri şunlardır:
| Risk Faktörü | Açıklama |
|---|---|
| Gebelik ve doğum | Pelvik taban kasları ve destek dokuları zayıflayabilir. |
| Fazla kilo ve obezite | Karın içi basıncı artırarak kaçırmayı kolaylaştırabilir. |
| Menopoz | Vajinal ve üretral dokularda incelme ve destek kaybı gelişebilir. |
| Geçirilmiş pelvik cerrahiler | Mesane boynu ve üretra desteği etkilenebilir. |
| Diyabet | Sinir ve kas fonksiyonlarını etkileyebilir. |
| Kronik öksürük | Sürekli basınç artışı pelvik tabanı zorlayabilir. |
| Metabolik sendrom | Stres tipi idrar kaçırma riskini artırabilir. |
| Yoğun fiziksel aktivite | Özellikle yüksek etkili spor yapan kadınlarda kaçırma görülebilir. |
Belirtileri Nelerdir?
Stres tipi idrar kaçırmada idrar kaçağı çoğunlukla ani sıkışma hissi olmadan, fiziksel zorlanma sırasında ortaya çıkar.
| Belirti | Açıklama |
|---|---|
| Öksürme veya hapşırma ile kaçırma | En tipik belirtidir. |
| Gülme ile kaçırma | Karın içi basınç artışıyla oluşur. |
| Egzersiz sırasında kaçırma | Koşma, zıplama veya spor sırasında görülebilir. |
| Ağır kaldırırken kaçırma | Fiziksel zorlanmayla ortaya çıkar. |
| Cinsel ilişki sırasında kaçırma | Sosyal ve psikolojik etkilenmeye yol açabilir. |
Bazı hastalarda stres tipi idrar kaçırmaya ani sıkışma, sık idrara çıkma veya tuvalete yetişemeden kaçırma da eşlik edebilir. Bu durumda mikst tip idrar kaçırma düşünülür ve tedavi planı buna göre yapılır.
Tanı Nasıl Konur?
Tanıda ilk basamak ayrıntılı hasta öyküsü ve fizik muayenedir. İdrar kaçırmanın hangi durumlarda ortaya çıktığı, ne sıklıkta olduğu, ped ihtiyacı, günlük yaşamı ne kadar etkilediği ve eşlik eden sıkışma ya da idrar yapma güçlüğü olup olmadığı sorgulanır.
Tanıda kullanılan temel yöntemler şunlardır:
| Değerlendirme | Ne İçin Yapılır? |
|---|---|
| Ayrıntılı hasta öyküsü | Kaçırmanın tipi ve şiddetini anlamak. |
| Fizik muayene | Pelvik taban, vajinal dokular ve sarkma açısından değerlendirme. |
| Öksürük stres testi | Öksürme ile idrar kaçağını göstermek. |
| İdrar tahlili | Enfeksiyon veya kanama gibi durumları dışlamak. |
| Rezidü idrar ölçümü | Mesanenin tam boşalıp boşalmadığını değerlendirmek. |
| Ürodinami | Seçilmiş, karmaşık veya daha önce ameliyat olmuş hastalarda gerekebilir. |
Komplike olmayan stres tipi idrar kaçırmada tanı çoğu zaman öykü, muayene ve öksürük stres testi ile konur. Her hastada rutin ürodinami veya ileri görüntüleme gerekmez.
Ancak daha önce idrar kaçırma ameliyatı geçirilmişse, idrar yapmada zorlanma varsa, pelvik organ sarkması eşlik ediyorsa veya tanı net değilse daha ayrıntılı inceleme yapılabilir.
Stres Tipi İdrar Kaçırma Tedavisi
Tedavi; hastanın yaşı, şikâyetlerinin şiddeti, yaşam kalitesine etkisi, doğum öyküsü, menopoz durumu, eşlik eden hastalıkları ve beklentilerine göre planlanır.
Tedavi basamakları genel olarak şöyledir:
- Yaşam tarzı düzenlemeleri
- Pelvik taban kas egzersizleri
- Seçilmiş hastalarda destek veya ilaç tedavileri
- Uygun hastalarda cerrahi tedavi
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
Fazla kilolu hastalarda kilo verilmesi, kabızlığın önlenmesi, kronik öksürüğün tedavi edilmesi, sigaranın bırakılması ve uygun egzersiz seçimi idrar kaçırma şikâyetlerinin azalmasına yardımcı olabilir.
Özellikle fazla kilo, karın içi basıncı artırarak mesane ve idrar kanalı üzerindeki yükü artırır. Bu nedenle kilo kontrolü, stres tipi idrar kaçırma tedavisinin önemli parçalarından biridir.
Pelvik Taban Kas Egzersizleri
Pelvik taban kas egzersizleri, stres tipi idrar kaçırmada ilk basamak tedavilerden biridir. Bu egzersizler mesane ve idrar kanalını destekleyen kasları güçlendirerek kaçırmayı azaltabilir.
En iyi sonuç için egzersizlerin en az 3 ay süreyle, düzenli ve mümkünse uzman eşliğinde yapılması önerilir. Pelvik taban egzersizleri özellikle hafif ve orta şiddette stres tipi idrar kaçırmada etkili olabilir.
Cerrahi düşünülse bile, birçok hastada cerrahi öncesi bu tedavinin denenmesi uygundur.
Menopoz Sonrası Destek Tedavileri
Menopoz sonrası vajinal kuruluk, yanma, tahriş veya doku incelmesi olan hastalarda lokal vajinal östrojen tedavisi bazı şikâyetleri azaltabilir.
Lokal vajinal östrojen, özellikle vulvovajinal atrofi bulguları olan hastalarda doktor değerlendirmesiyle kullanılabilir.
Cerrahi Tedavi
Stres tipi idrar kaçırmada cerrahi tedavi; yaşam tarzı düzenlemeleri, pelvik taban kas egzersizleri ve diğer konservatif yöntemlere rağmen şikâyetleri devam eden, idrar kaçırması yaşam kalitesini belirgin etkileyen hastalarda gündeme gelir.
Cerrahi kararı verilmeden önce hastaya tüm tedavi seçenekleri, başarı oranları, olası riskler, iyileşme süreci, mesh kullanımı varsa buna bağlı komplikasyonlar ve alternatif yöntemler ayrıntılı olarak anlatılmalıdır.
Cerrahi seçiminde hastanın yaşı, kilosu, daha önce geçirilmiş ameliyatları, pelvik organ sarkması olup olmadığı, idrar yapma fonksiyonu ve hastanın beklentileri dikkate alınır.
Cerrahi Tedavi Seçenekleri
| Cerrahi Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| Midüretral sling | İdrar kanalının orta kısmını desteklemek için bant yerleştirilir. |
| Retropubik sling | Sling, retropubik alandan geçirilir; uzun dönem başarı verileri güçlüdür. |
| Transobturator sling | Sling, kasık bölgesine yakın obturator yoldan geçirilir. |
| Burch kolposüspansiyon | Mesane boynu ve vajinal destek dokuları yukarı asılarak güçlendirilir. |
| Otolog fasiyal sling | Hastanın kendi dokusundan hazırlanan sling kullanılır. |
| Üretral dolgu ajanları | İdrar kanalı çevresine hacim artırıcı madde enjekte edilir. |
| Yapay üriner sfinkter / ayarlanabilir cihazlar | Daha çok komplike ve tekrarlayan olgularda düşünülür. |
Midüretral Sling Ameliyatı
Midüretral sling, stres tipi idrar kaçırma cerrahisinde en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Bu ameliyatta idrar kanalının orta kısmının altına destekleyici bir bant yerleştirilir. Amaç, öksürme, hapşırma, gülme veya hareket sırasında idrar kanalının daha iyi kapanmasını sağlamaktır.
Midüretral sling ameliyatı iki ana yolla yapılabilir:
| Özellik | Retropubik Sling | Transobturator Sling |
|---|---|---|
| Uzun dönem başarı | Daha yüksek olabilir. | Biraz daha düşük olabilir. |
| Mesane yaralanması riski | Daha yüksek. | Daha düşük. |
| İdrar yapmada zorlanma riski | Daha yüksek. | Daha düşük. |
| Kasık ağrısı riski | Daha düşük. | Daha yüksek. |
| Uzun dönem veri | Daha güçlü. | Daha sınırlı olabilir. |
Retropubik slinglerin uzun dönem sonuçlarının transobturator yaklaşıma göre daha iyi olabileceği bildirilmiştir. Ancak retropubik yaklaşımda mesane yaralanması ve ameliyat sonrası idrar yapmada zorlanma riski daha yüksek olabilir.
Transobturator yaklaşımda ise kasık ağrısı daha belirgin olabilir. Bu nedenle hangi yöntemin uygun olduğu hastaya özel değerlendirilmelidir.
Mesh Kullanımı ve Bilgilendirme
Bazı sling ameliyatlarında sentetik mesh materyali kullanılır. Mesh ile yapılan ameliyatlarda başarı oranları yüksek olabilir; ancak her cerrahi işlemde olduğu gibi bazı riskler bulunur.
Mesh ile ilişkili olabilecek sorunlar şunlardır:
- Ağrı
- İdrar yapmada zorlanma
- Yeni başlayan sıkışma veya sık idrara çıkma
- Tekrarlayan enfeksiyon
- Vajinal mesh açığa çıkması
- Komşu organlara erozyon
- Cinsel ilişkide ağrı
- Tekrar cerrahi ihtiyacı
- Psikolojik etkilenme
Bu nedenle mesh kullanılacak hastalarda işlem öncesi ayrıntılı onam alınmalı, alternatif cerrahi ve cerrahi dışı tedaviler de konuşulmalıdır.
Burch Kolposüspansiyon
Burch kolposüspansiyon, stres tipi idrar kaçırma tedavisinde uzun yıllardır kullanılan klasik cerrahi yöntemlerden biridir. Bu yöntemde mesane boynu ve vajina ön duvarındaki destek dokuları yukarı doğru asılarak idrar kanalının kapanma desteği artırılır.
Açık veya laparoskopik yöntemle yapılabilir. Uzun dönemde pelvik organ sarkması riski midüretral slinglere göre daha yüksek olabilir.
Otolog Fasiyal Sling
Otolog fasiyal sling ameliyatında sentetik materyal yerine hastanın kendi dokusu kullanılır. Genellikle karın ön duvarından alınan rektus fasyası veya bacak bölgesinden alınan fascia lata tercih edilir.
Bu yöntem özellikle şu hastalarda düşünülebilir:
- Sentetik mesh istemeyen hastalarda
- Daha önce idrar kaçırma ameliyatı geçirmiş hastalarda
- Tekrarlayan idrar kaçırması olanlarda
- Sfinkter yetmezliği ön planda olan seçilmiş hastalarda
- Komplike stres tipi idrar kaçırma olgularında
Otolog sling etkili bir yöntemdir; ancak ameliyat sentetik slinglere göre daha invaziv olabilir. Kendi dokusunun alınması nedeniyle ek kesi gerekebilir.
Ameliyat sonrası geçici idrar yapmada zorlanma, mesanede idrar kalması veya kateter ihtiyacı gelişebilir.
Üretral Dolgu Ajanları
Üretral dolgu ajanları, idrar kanalının çevresine hacim artırıcı madde enjekte edilerek yapılan daha düşük riskli bir işlemdir. Amaç idrar kanalının kapanma direncini artırmaktır.
Bu yöntem özellikle büyük ameliyat istemeyen, cerrahi riski yüksek olan veya daha kısa iyileşme süreci isteyen hastalarda düşünülebilir.
| Avantaj | Sınırlılık |
|---|---|
| Daha kısa ve düşük riskli işlem | Etkinliği sling ve kolposüspansiyondan daha düşük olabilir. |
| Genellikle daha hızlı iyileşme | Tekrar enjeksiyon gerekebilir. |
| Yaşlı veya riskli hastalarda seçenek olabilir. | Uzun dönem dayanıklılığı daha sınırlı olabilir. |
| Lokal veya kısa işlem olarak uygulanabilir. | Her hastada yeterli yanıt alınmayabilir. |
Bulkamid ve Macroplastique gibi ajanlarla kısa dönem iyileşme sağlanabilir. Ancak hastaya bu yöntemin daha düşük etkinlikli olabileceği ve zamanla tekrar uygulama gerekebileceği anlatılmalıdır.
Daha Önce Ameliyat Olan Hastalarda Tekrar Kaçırma
Daha önce stres tipi idrar kaçırma ameliyatı geçirmiş hastalarda zaman içinde tekrar idrar kaçırma gelişebilir. Bu durum her zaman aynı nedene bağlı olmayabilir. Tekrarlayan stres tipi kaçırma, sıkışma tipi kaçırma veya mikst tip kaçırma birlikte bulunabilir.
Bu nedenle tekrar cerrahi planlanmadan önce daha ayrıntılı değerlendirme yapılmalıdır. Gerekirse ürodinami, sistoskopi ve görüntüleme yöntemleri kullanılabilir. Tekrarlayan veya komplike idrar kaçırma deneyimli merkezlerde değerlendirilmelidir.
Obez ve Yaşlı Hastalarda Cerrahi
Obez kadınlarda stres tipi idrar kaçırma cerrahisi yapılabilir; ancak başarı oranları obez olmayan kadınlara göre daha düşük olabilir. Bu nedenle cerrahi öncesinde kilo kontrolü ve kilo kaybı hastayla konuşulmalıdır.
Yaşlı kadınlarda da cerrahi tedavi uygulanabilir. Ancak yaş ilerledikçe cerrahi başarı oranı azalabilir ve komplikasyon riski artabilir.
Bu nedenle yaşlı hastalarda cerrahi karar; genel sağlık durumu, ilaç kullanımı, eşlik eden hastalıklar, beklenti ve yaşam kalitesi etkisi birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
Vajinal Lazer Stres Tipi İdrar Kaçırmada Kullanılır mı?
Vajinal lazerin stres tipi idrar kaçırmada faydalı olabileceğini bildiren bazı çalışmalar vardır. Ancak çalışmaların çoğu kısa süreli, düşük kaliteli veya hasta sayısı sınırlıdır.
Uzun dönem etkinlik ve güvenlik verileri yeterli değildir. Bu nedenle vajinal lazer, stres tipi idrar kaçırmanın rutin tedavisi olarak önerilmez; ancak iyi planlanmış klinik araştırmalar kapsamında değerlendirilebilir.
Tedavi Sonrası Takip
Tedavi sonrası takip uygulanan yönteme göre değişir.
| Tedavi | Takipte Dikkat Edilenler |
|---|---|
| Pelvik taban egzersizleri | Egzersiz tekniği, düzenlilik ve semptom yanıtı. |
| Vajinal östrojen | Lokal yanıt ve vajinal semptomlar. |
| Duloksetin | Yan etkiler, etkinlik ve doz ayarı. |
| Sling cerrahisi | İdrar yapma güçlüğü, enfeksiyon, ağrı, kaçırmanın devamı. |
| Mesh cerrahisi | Mesh açığa çıkması, ağrı, disparoni, uzun dönem komplikasyonlar. |
| Bulking ajanları | Etkinlik ve tekrar enjeksiyon ihtiyacı. |
| Cihaz tedavileri | Mekanik sorunlar, enfeksiyon veya cihaz çıkarma ihtiyacı. |
Ne Zaman Üroloji Uzmanına Başvurulmalı?
Aşağıdaki durumlarda üroloji değerlendirmesi önerilir:
- Öksürme, hapşırma veya gülme ile idrar kaçırma varsa
- Egzersiz veya hareket sırasında idrar kaçırma oluyorsa
- İdrar kaçırma günlük yaşamı etkiliyorsa
- Ped kullanma ihtiyacı oluşuyorsa
- Cinsel yaşam idrar kaçırma nedeniyle etkileniyorsa
- İdrar kaçırmaya sıkışma hissi de eşlik ediyorsa
- İdrar yapmada zorlanma veya mesanenin tam boşalmadığı hissi varsa
- Pelvik organ sarkması hissi varsa
- Daha önce idrar kaçırma ameliyatı geçirilmişse
- Menopoz sonrası vajinal kuruluk ve idrar şikâyetleri birlikte varsa
- İdrarda kan görülüyorsa
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu varsa
Sonuç
Stres tipi idrar kaçırma, kadınlarda sık görülen ancak tedavi edilebilir bir durumdur. Hafif ve orta şiddette olgularda yaşam tarzı düzenlemeleri ve pelvik taban kas egzersizleri önemli fayda sağlayabilir.
Şikâyetleri devam eden veya yaşam kalitesi belirgin etkilenen hastalarda cerrahi seçenekler gündeme gelebilir.
Cerrahi tedavide midüretral sling, Burch kolposüspansiyon, otolog fasiyal sling ve üretral dolgu ajanları başlıca seçeneklerdir. Her yöntemin başarı oranı, avantajları ve riskleri farklıdır.
Bu nedenle en uygun tedavi, hastanın klinik durumu ve beklentileri dikkate alınarak üroloji uzmanı ile birlikte belirlenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Stres tipi idrar kaçırma nedir?
Stres tipi idrar kaçırma; öksürme, hapşırma, gülme, egzersiz yapma, ağır kaldırma veya fiziksel efor sırasında istemsiz idrar kaçırma durumudur.
Stres tipi idrar kaçırma neden olur?
Genellikle mesane boynu, idrar kanalı ve pelvik taban destek dokularının zayıflaması sonucu gelişir. Karın içi basınç arttığında idrar kanalının yeterince kapanamaması idrar kaçağına yol açar.
Stres tipi idrar kaçırma kimlerde daha sık görülür?
Gebelik ve doğum yapmış kadınlarda, fazla kilolu veya obez kişilerde, menopoz sonrası dönemde, diyabeti olanlarda, kronik öksürüğü bulunanlarda ve geçirilmiş pelvik cerrahi öyküsü olanlarda daha sık görülebilir.
Stres tipi idrar kaçırma hangi yaşlarda daha sık görülür?
Stres tipi idrar kaçırma her yaşta görülebilmekle birlikte özellikle 45–59 yaş aralığında daha sık görülme eğilimindedir.
Stres tipi idrar kaçırmanın belirtileri nelerdir?
Öksürme, hapşırma, gülme, egzersiz, koşma, zıplama, ağır kaldırma veya cinsel ilişki sırasında idrar kaçırma en sık belirtilerdir.
Stres tipi idrar kaçırma ile sıkışma tipi idrar kaçırma aynı şey midir?
Hayır. Stres tipi idrar kaçırma hareket, öksürme veya eforla ortaya çıkar. Sıkışma tipi idrar kaçırma ise ani idrar sıkışması sonrası tuvalete yetişemeden kaçırma şeklindedir.
Stres tipi ve sıkışma tipi idrar kaçırma birlikte olabilir mi?
Evet. Hem eforla kaçırma hem de ani sıkışma ile kaçırma birlikte görülüyorsa buna mikst tip idrar kaçırma denir.
Gebelik ve doğum stres tipi idrar kaçırmaya neden olur mu?
Evet. Gebelik ve doğum pelvik taban kaslarını ve destek dokularını zayıflatarak stres tipi idrar kaçırma riskini artırabilir.
Fazla kilo idrar kaçırmayı artırır mı?
Evet. Fazla kilo karın içi basıncı artırarak mesane ve idrar kanalı üzerindeki yükü artırır. Bu durum stres tipi idrar kaçırmayı kolaylaştırabilir.
Kilo vermek stres tipi idrar kaçırmaya iyi gelir mi?
Fazla kilolu veya obez kadınlarda kilo kaybı idrar kaçırma şikâyetlerini azaltabilir. Bu nedenle kilo kontrolü tedavinin önemli bir parçasıdır.
Menopoz stres tipi idrar kaçırmayı etkiler mi?
Menopoz sonrası vajinal ve üretral dokularda incelme, kuruluk ve destek kaybı gelişebilir. Bu durum bazı kadınlarda idrar şikâyetlerini artırabilir.
Metabolik sendrom stres tipi idrar kaçırma riskini artırır mı?
Evet. Metabolik sendromu olan kadınlarda stres tipi idrar kaçırma riskinin yaklaşık 3 kat artabileceği bildirilmiştir.
Yoğun spor yapmak idrar kaçırmaya neden olur mu?
Yüksek yoğunluklu sporlar ve zıplama/koşma gibi aktiviteler bazı kadınlarda stres tipi idrar kaçırmayı artırabilir. Kadın atletlerde riskin daha yüksek olabileceği bildirilmiştir.
Stres tipi idrar kaçırma nasıl teşhis edilir?
Tanı çoğunlukla ayrıntılı hasta öyküsü, fizik muayene ve öksürük stres testi ile konur. Gerekirse idrar tahlili, ultrasonla rezidü idrar ölçümü ve seçilmiş hastalarda ürodinami yapılabilir.
Öksürük stres testi nedir?
Mesane belirli bir dolulukta iken hastadan öksürmesi istenir. Öksürük sırasında idrar kaçağı görülmesi stres tipi idrar kaçırmayı destekler.
Her hastada ürodinami gerekir mi?
Hayır. Komplike olmayan stres tipi idrar kaçırmada rutin ürodinami çoğu zaman gerekli değildir. Ancak tanı belirsizse, idrar yapmada zorlanma varsa, pelvik organ sarkması eşlik ediyorsa veya daha önce idrar kaçırma ameliyatı yapılmışsa gerekebilir.
İdrar tahlili neden yapılır?
İdrar yolu enfeksiyonu, idrarda kanama veya başka idrar yolu sorunlarını dışlamak için yapılır.
Rezidü idrar ölçümü nedir?
İdrar yaptıktan sonra mesanede ne kadar idrar kaldığını gösteren ölçümdür. Genellikle ultrasonla yapılır. Özellikle idrar yapmada zorlanma veya komplike hastalık şüphesi varsa önemlidir.
Stres tipi idrar kaçırma tedavi edilebilir mi?
Evet. Yaşam tarzı düzenlemeleri, pelvik taban kas egzersizleri, seçilmiş hastalarda ilaç veya destek tedavileri ve uygun hastalarda cerrahi yöntemlerle tedavi edilebilir.
İlk basamak tedavi nedir?
Çoğu hastada ilk basamak tedavi yaşam tarzı düzenlemeleri ve pelvik taban kas egzersizleridir.
Pelvik taban kas egzersizleri işe yarar mı?
Evet. Pelvik taban kas egzersizleri stres tipi idrar kaçırmada en güçlü kanıta sahip ilk basamak tedavilerden biridir. Düzenli ve doğru uygulandığında kaçırmayı azaltabilir.
Pelvik taban egzersizleri ne kadar süre yapılmalıdır?
En iyi sonuç için en az 3 ay süreyle, düzenli ve mümkünse uzman eşliğinde yapılması önerilir.
Pelvik taban egzersizleri yaşlı kadınlarda da etkili midir?
Evet. Bilişsel ve fiziksel olarak egzersizleri yapabilecek durumda olan yaşlı kadınlarda da pelvik taban kas egzersizleri uygulanabilir.
Doğum sonrası idrar kaçırmada pelvik taban egzersizi faydalı mı?
Evet. Doğum sonrası devam eden idrar kaçırması olan kadınlarda pelvik taban kas egzersizleri fayda sağlayabilir.
Biyofeedback gerekli midir?
Her hastada gerekli değildir. Pelvik taban kaslarını doğru kasmakta zorlanan hastalarda kas farkındalığını artırmak için kullanılabilir.
Elektriksel stimülasyon ne zaman kullanılır?
Pelvik taban kaslarını doğru kasmayı öğrenmekte zorlanan seçilmiş hastalarda yardımcı yöntem olarak düşünülebilir.
Elektromanyetik stimülasyon önerilir mi?
Mevcut kanıtlar yeterli olmadığı için stres tipi idrar kaçırmada elektromanyetik stimülasyon rutin tedavi olarak önerilmez.
Vajinal lazer stres tipi idrar kaçırmada önerilir mi?
Hayır. Vajinal lazer için mevcut çalışmalar kısa süreli ve sınırlıdır. Bu nedenle rutin tedavi olarak önerilmez; ancak iyi düzenlenmiş araştırmalar kapsamında değerlendirilebilir.
Menopoz sonrası vajinal östrojen kullanılabilir mi?
Menopoz sonrası vajinal kuruluk, yanma, tahriş veya doku incelmesi olan kadınlarda lokal vajinal östrojen bazı şikâyetleri azaltabilir. Uygunluk hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Sistemik hormon tedavisi idrar kaçırmayı düzeltir mi?
Sistemik konjuge östrojenlerin stres tipi idrar kaçırmayı iyileştirmediği, bazı hastalarda mevcut idrar kaçırmayı kötüleştirebildiği bildirilmiştir.
Duloksetin stres tipi idrar kaçırmada kullanılır mı?
Seçilmiş hastalarda kullanılabilir. Özellikle konservatif tedavilere yanıt vermeyen ve cerrahiden kaçınmak isteyen hastalarda düşünülebilir; ancak kür oranı düşüktür ve yan etkiler nedeniyle tedavi bırakılabilir.
Duloksetinin yan etkileri nelerdir?
Bulantı, kusma, ağız kuruluğu, kabızlık, baş dönmesi, uykusuzluk, uyku hali, yorgunluk ve santral sinir sistemi yan etkileri görülebilir.
Stres tipi idrar kaçırmada cerrahi ne zaman düşünülür?
Yaşam tarzı düzenlemeleri ve pelvik taban kas egzersizlerine rağmen şikâyetler devam ediyorsa ve idrar kaçırma yaşam kalitesini belirgin etkiliyorsa cerrahi tedavi gündeme gelebilir.
Stres tipi idrar kaçırmada hangi cerrahi yöntemler kullanılır?
Midüretral sling, retropubik sling, transobturator sling, Burch kolposüspansiyon, otolog fasiyal sling ve üretral dolgu ajanları başlıca cerrahi seçeneklerdir.
Midüretral sling ameliyatı nedir?
İdrar kanalının orta kısmının altına destekleyici bir bant yerleştirilerek idrar kanalının öksürme, hapşırma veya hareket sırasında daha iyi kapanmasını sağlayan cerrahi yöntemdir.
Retropubik sling ile transobturator sling arasındaki fark nedir?
Retropubik slingde uzun dönem başarı daha yüksek olabilir; ancak mesane yaralanması ve idrar yapmada zorlanma riski daha fazladır. Transobturator slingde mesane yaralanması riski daha düşük olabilir; ancak kasık ağrısı daha belirgin olabilir.
Mesh nedir?
Mesh, bazı sling ameliyatlarında idrar kanalına destek sağlamak için kullanılan sentetik destek materyalidir.
Mesh kullanılan ameliyatlarda hangi riskler vardır?
Ağrı, idrar yapmada zorlanma, yeni başlayan sıkışma, tekrarlayan enfeksiyon, vajinal mesh açığa çıkması, komşu organlara erozyon, cinsel ilişkide ağrı ve tekrar cerrahi ihtiyacı olabilir.
Mesh kullanılmadan ameliyat yapılabilir mi?
Evet. Otolog fasiyal sling gibi hastanın kendi dokusunun kullanıldığı seçenekler veya bazı hastalarda Burch kolposüspansiyon gibi mesh içermeyen cerrahiler düşünülebilir.
Burch kolposüspansiyon nedir?
Mesane boynu ve vajina ön duvarındaki destek dokularının yukarı doğru asılarak idrar kanalının kapanma desteğinin artırıldığı klasik bir cerrahi yöntemdir.
Burch kolposüspansiyonun başarı oranı nedir?
İlk yıl kontinans oranları bazı çalışmalarda %85–90 olarak bildirilmiştir. Yaklaşık %70 kadının 5 yıl sonra kuru kalabildiği belirtilmiştir.
Otolog fasiyal sling nedir?
Sentetik materyal yerine hastanın kendi dokusundan hazırlanan sling kullanılarak yapılan cerrahi yöntemdir. Genellikle rektus fasyası veya fascia lata kullanılır.
Otolog sling kimlerde düşünülür?
Sentetik mesh istemeyenlerde, daha önce idrar kaçırma ameliyatı geçirenlerde, tekrarlayan idrar kaçırması olanlarda, sfinkter yetmezliği ön planda olanlarda ve komplike olgularda düşünülebilir.
Otolog sling ameliyatının dezavantajları nelerdir?
Daha invaziv olabilir, ek kesi gerektirebilir ve ameliyat sonrası geçici idrar yapmada zorlanma, mesanede idrar kalması veya kateter ihtiyacı gelişebilir.
Üretral dolgu ajanları nedir?
İdrar kanalının çevresine hacim artırıcı madde enjekte edilerek idrar kanalının kapanma direncini artırmayı amaçlayan daha düşük riskli bir işlemdir.
Üretral dolgu ajanları kimler için uygundur?
Büyük ameliyat istemeyen, cerrahi riski yüksek olan, daha kısa iyileşme süreci isteyen veya daha düşük riskli işlem tercih eden hastalarda düşünülebilir.
Üretral dolgu ajanlarının sınırlılıkları nelerdir?
Etkinliği sling veya kolposüspansiyona göre daha düşük olabilir, uzun dönem dayanıklılığı sınırlı olabilir ve tekrar enjeksiyon gerekebilir.
Bulkamid ve Macroplastique nedir?
Stres tipi idrar kaçırmada kullanılan üretral dolgu ajanlarıdır. Kısa dönem iyileşme sağlayabilirler; ancak uzun dönem etkinlik kişiden kişiye değişebilir.
Otolog yağ veya hiyalüronik asit dolgu ajanı olarak önerilir mi?
Hayır. Daha yüksek advers olay riski nedeniyle otolog yağ ve hiyalüronik asit üretral dolgu ajanı olarak önerilmez.
Daha önce ameliyat oldum, tekrar idrar kaçırıyorum; ne yapılmalı?
Öncelikle kaçırmanın tipi yeniden değerlendirilmelidir. Tekrarlayan stres tipi kaçırma, sıkışma tipi kaçırma veya mikst tip kaçırma olabilir. Gerekirse ürodinami, sistoskopi ve ek incelemeler yapılabilir.
Tekrarlayan idrar kaçırmada ikinci ameliyatın başarısı nasıldır?
İkinci basamak cerrahi işlemler genellikle ilk ameliyata göre daha düşük başarı ve daha yüksek komplikasyon riski taşır. Bu nedenle deneyimli merkezlerde değerlendirme önemlidir.
Komplike stres tipi idrar kaçırma nedir?
Daha önce idrar kaçırma ameliyatı geçirilmiş olması, pelvik radyoterapi, belirgin pelvik organ sarkması, idrar yapma güçlüğü, nörolojik hastalık, eşlik eden sıkışma tipi kaçırma veya konjenital anomalilerin bulunması komplike SUI olarak değerlendirilir.
Komplike stres tipi idrar kaçırma nerede tedavi edilmelidir?
Komplike veya tekrarlayan olgular, bu alanda deneyimli merkezlerde ve gerekirse ileri incelemelerle değerlendirilmelidir.
Obez kadınlarda cerrahi başarı daha düşük müdür?
Evet. Obez kadınlarda cerrahi yapılabilir; ancak başarı oranları obez olmayan kadınlara göre daha düşük olabilir. Bir çalışmada 5 yılda objektif kuru kalma oranı obez kadınlarda %65,9, obez olmayanlarda %87,4 olarak bildirilmiştir.
Yaşlı kadınlarda cerrahi yapılabilir mi?
Evet, uygun hastalarda yapılabilir. Ancak yaş ilerledikçe cerrahi başarı azalabilir ve komplikasyon riski artabilir. Karar genel sağlık durumu ve beklentiler dikkate alınarak verilmelidir.
Cerrahi sonrası takip gerekir mi?
Evet. İdrar yapma güçlüğü, enfeksiyon, ağrı, kaçırmanın devamı, mesh komplikasyonları veya tekrar tedavi ihtiyacı açısından takip gerekir.
Ameliyat sonrası idrar yapmada zorlanma olabilir mi?
Evet. Özellikle bazı sling ameliyatlarından sonra geçici veya nadiren kalıcı idrar yapmada zorlanma görülebilir. Bu nedenle ameliyat sonrası mesane boşaltımı takip edilir.
Cinsel ilişki sırasında idrar kaçırma düzelir mi?
Bazı hastalarda başarılı tedavi sonrası cinsel ilişki sırasında kaçırma azalabilir. Ancak mesh veya cerrahiye bağlı ağrı ve disparoni gibi sorunlar nadiren gelişebilir.
Stres tipi idrar kaçırma kendiliğinden geçer mi?
Hafif olgularda yaşam tarzı değişiklikleri ve pelvik taban egzersizleri ile belirgin düzelme olabilir. Ancak kalıcı veya yaşam kalitesini etkileyen şikâyetlerde değerlendirme ve tedavi gerekir.
Stres tipi idrar kaçırma kanser belirtisi midir?
Stres tipi idrar kaçırma doğrudan kanser belirtisi değildir. Ancak idrarda kan, ağrı, tekrarlayan enfeksiyon veya açıklanamayan yeni şikâyetler varsa ürolojik değerlendirme gerekir.
Ne zaman üroloji uzmanına başvurulmalıdır?
Öksürme, hapşırma, gülme, egzersiz veya cinsel ilişki sırasında idrar kaçırma varsa; ped kullanma ihtiyacı oluştuysa; idrar kaçırma günlük yaşamı veya cinsel yaşamı etkiliyorsa; idrar yapmada zorlanma, pelvik organ sarkması, idrarda kan veya tekrarlayan enfeksiyon eşlik ediyorsa üroloji uzmanına başvurulmalıdır.
